اینجانب در زمینه فروش و بازاریابی محصولات سلامت‌محور، گیاهی و مرتبط با طب سنتی فعالیت دارم. خواهشمندم در خصوص مسائل زیر، حکم شرعی را بیان فرمایید: ۱. فروش محصولات گیاهی و سلامت‌محور: اگر فروشنده محصولی گیاهی یا سلامت‌محور را برای کمک به بهبود یک بیماری یا مشکل جسمی به مشتری معرفی و عرضه کند، اما مشتری پس از مصرف محصول به نتیجه مورد انتظار نرسد و از خرید خود ناراضی باشد، آیا فروشنده از نظر شرعی موظف به بازگرداندن وجه یا جبران خسارت مشتری است؟ این حکم در صورتی که فروشنده در بیان خود مرتکب دروغ، فریب یا ادعای قطعیِ خلاف واقع نشده باشد، چگونه است؟ ۲. میزان حاشیه سود در معاملات: آیا در شرع مقدس برای میزان سود فروشنده سقف یا درصد مشخصی تعیین شده است؟ اگر درصد مشخصی تعیین نشده، معیار تشخیص سود غیرمتعارف، اجحاف، غبن یا عناوین مشابه چیست؟ ۳. کالایی که قیمت قانونی یا دولتی برای آن تعیین نشده است: اگر برای کالایی قیمت مصوب، دولتی یا قانونی مشخصی تعیین نشده باشد، فروشنده شرعاً تا چه میزان می‌تواند بر قیمت خرید خود سود اضافه کند؟ آیا برای حاشیه سود در چنین معاملاتی درصد مشخصی وجود دارد یا فروشنده می‌تواند با توجه به شرایط بازار و رضایت مشتری، قیمت مورد توافق خود را تعیین کند؟ ۴. کالایی که شرکت یا تولیدکننده قیمت مشخصی برای آن اعلام کرده است: اگر شرکت یا تولیدکننده قیمت مشخصی را برای فروش یک کالا اعلام کرده باشد، آیا فروشنده یا بازاریاب شرعاً مجاز است آن کالا را با قیمت بالاتری به مشتری عرضه کند؟ آیا تفاوتی دارد که آن قیمت صرفاً «قیمت پیشنهادی/اعلامی شرکت» باشد یا قیمت قانونی و مصوب؟ ۵. فروش با سود بسیار بالا با رضایت و آگاهی مشتری: اگر فروشنده کالایی را با حاشیه سود بسیار بالا، مثلاً ۲۰۰ درصد، عرضه کند، ولی مشتری با اطلاع کامل از قیمت، ماهیت و کیفیت کالا و بدون اجبار، فریب یا تدلیس، با رضایت کامل معامله را انجام دهد، آیا چنین معامله‌ای شرعاً صحیح و سود حاصل از آن حلال است؟ یا صرف رضایت مشتری برای جواز چنین میزان سودی کافی نیست؟ ۶. معیار شرعی در تشخیص قیمت و سود: در مجموع، در معاملاتی که قیمت کالا از سوی دولت یا قانون تعیین نشده است، آیا معیار اصلی در مشروعیت قیمت، توافق و رضایت طرفین است، یا علاوه بر رضایت، رعایت میزان متعارف سود و عدم اجحاف و استغلال مشتری نیز از نظر شرعی لازم است؟
سلام علیکم احتراماً، اینجانب در زمینه فروش و بازاریابی محصولات سلامت‌محور، گیاهی و مرتبط با طب سنتی فعالیت دارم. خواهشمندم در خصوص مسائل زیر، حکم شرعی را بیان فرمایید: ۱. فروش محصولات گیاهی و سلامت‌محور: اگر فروشنده محصولی گیاهی یا سلامت‌محور را برای کمک به بهبود یک بیماری یا مشکل جسمی به مشتری معرفی و عرضه کند، اما مشتری پس از مصرف محصول به نتیجه مورد انتظار نرسد و از خرید خود ناراضی باشد، آیا فروشنده از نظر شرعی موظف به بازگرداندن وجه یا جبران خسارت مشتری است؟ این حکم در صورتی که فروشنده در بیان خود مرتکب دروغ، فریب یا ادعای قطعیِ خلاف واقع نشده باشد، چگونه است؟ ۲. میزان حاشیه سود در معاملات: آیا در شرع مقدس برای میزان سود فروشنده سقف یا درصد مشخصی تعیین شده است؟ اگر درصد مشخصی تعیین نشده، معیار تشخیص سود غیرمتعارف، اجحاف، غبن یا عناوین مشابه چیست؟ ۳. کالایی که قیمت قانونی یا دولتی برای آن تعیین نشده است: اگر برای کالایی قیمت مصوب، دولتی یا قانونی مشخصی تعیین نشده باشد، فروشنده شرعاً تا چه میزان می‌تواند بر قیمت خرید خود سود اضافه کند؟ آیا برای حاشیه سود در چنین معاملاتی درصد مشخصی وجود دارد یا فروشنده می‌تواند با توجه به شرایط بازار و رضایت مشتری، قیمت مورد توافق خود را تعیین کند؟ ۴. کالایی که شرکت یا تولیدکننده قیمت مشخصی برای آن اعلام کرده است: اگر شرکت یا تولیدکننده قیمت مشخصی را برای فروش یک کالا اعلام کرده باشد، آیا فروشنده یا بازاریاب شرعاً مجاز است آن کالا را با قیمت بالاتری به مشتری عرضه کند؟ آیا تفاوتی دارد که آن قیمت صرفاً «قیمت پیشنهادی/اعلامی شرکت» باشد یا قیمت قانونی و مصوب؟ ۵. فروش با سود بسیار بالا با رضایت و آگاهی مشتری: اگر فروشنده کالایی را با حاشیه سود بسیار بالا، مثلاً ۲۰۰ درصد، عرضه کند، ولی مشتری با اطلاع کامل از قیمت، ماهیت و کیفیت کالا و بدون اجبار، فریب یا تدلیس، با رضایت کامل معامله را انجام دهد، آیا چنین معامله‌ای شرعاً صحیح و سود حاصل از آن حلال است؟ یا صرف رضایت مشتری برای جواز چنین میزان سودی کافی نیست؟ ۶. معیار شرعی در تشخیص قیمت و سود: در مجموع، در معاملاتی که قیمت کالا از سوی دولت یا قانون تعیین نشده است، آیا معیار اصلی در مشروعیت قیمت، توافق و رضایت طرفین است، یا علاوه بر رضایت، رعایت میزان متعارف سود و عدم اجحاف و استغلال مشتری نیز از نظر شرعی لازم است؟ پیشاپیش از پاسخ و راهنمایی حضرت‌عالی سپاسگزارم. والسلام علیکم و رحمه‌الله

باسمه تعالی

1. اگر فردی که محصولی را می‌فروشد آن را صاحب اثری معرفی کند که می‌داند محصول آن اثر را ندارد یا در مورد اثر آن محصول اغراق کند، معامله غرری خواهد شد و چنانچه خریدار به محصول دریافتی خود اعتراض کند فروشنده موظف است خسارت را پرداخت کند یا محصول را در صورت حفظ وضعیت اولیه بازپس‌گرفته مبلغ آن را عودت دهد. 
2. اگر محصولی با فرض اثری که معمولاً از آن انتظار می‌رود فروخته شود معامله صحیح است هرچند این اثر را در مورد شخص خریدار نداشته باشد مشروط بر آنکه  اثرنکردن در بعض موارد عرفاً طبیعی باشد (در مورد داروها چه گیاهی و چه شیمیایی معمولاً چنین احتمالی به نحو عرفی وجود دارد).
3. اگر قانون حکومت اسلامی رعایت قیمت‌گذاری در محدوده خاصی را برای محصولاتی که فرد می‌فروشد الزامی نکرده باشد، چنانچه فروشنده محصول خود را صادقانه معرفی کرده باشد هر میزان که برای آن سود بگیرد شرعاً اشکال ندارد.
4. رعایت انصاف امری اخلاقی است و اینکه چه میزان اخذ سود منصفانه است بستگی به عرف و شرایط دارد، اما اگر عدم رعایت انصاف خریدار را دچار عسر و حرج کند و عرفاً عمل فروشنده ظلم محسوب شود آن فروشنده مرتکب گناه شده است.

کد سایت fa12151
طبقه بندی موضوعی مسائل متفرقه تجارت