استفتائاتاستفتائات
- اگر دو یا چند مرجع مساوی باشند یا اعلمیت محرز نشود اقای سیستانی می‌فرمایند مکلّف مخیّر است عمل خود را با فتوای هر کدام از دو مجتهد تطبیق نماید مگر موارد علم اجمالی یا حجت اجمالی که بنا بر احتیاط واحب هر دو فتوا را عمل کند مثل اینکه یکی فتوا دهد نماز در این سفر شکسته است و دیگری می‌گوید تمام است (علم اجمالی به اصل تکلیف) و یا در مواردی که تکلیف به حجت شرعی بر او ثابت شده مثل اینکه مجتهدی کفاره عمل حرامی را صدقه بداند و مجتهد دیگر کفاره را روزه بداند که احتیاط واحب رعایت هر دو نظر است، لذا با رجوع این احتیاط واجب به حضرت ایت الله هادوی مجاز هستیم در این موارد هم به هرکدام رجوع و حتی بعد عمل عدول مجدد کنیم و اعمال گذشته نیاز به تصحیح نداشته باشد؟
- با توجه به آنچه در سؤال‌های fa12299 و fa12312 لطفاً بفرمایید: با فرض صحت همه شرایط مطرح شده اعم از ربانبودن لوریج ، صوری‌نبودن معامله، سود حاصل از همین معامله و سواپ‌نبودن، آیا معامله شرعی هست؟
- با توجه به پاسخ سؤال fa12299 لطفا بفرمایید با این شرایطی که خدمتتون عرض کردم، آیا معاملات حقیقی و حلال هست یا نه؟ اینکه این شرایط واقعاً هست یا نه گردن بنده هست؟
- در مورد دو سؤال fa12210 و fa12030 : جایی فرمودید اگر زخمی خونی بدون اینکه سله روی آن بسته شود به مرور به پوست سفید و عادی بدن تبدیل شود، آن پوست پاک است. در موضوع دیگر پاسخ دادید اگر زخم خونی بدون تشکیل سله به پوست سفید و عادی بدن تبدیل شود ولی رد زخم روی آن مانده باشد با یکبار شستن پاک میشود. تفاوت در چیست؟
- در کسب و کار، مبالغی به بُنَکدار بدهکار هستم که در فاکتور درج نشده بود. شرکا (خویشاوندان نزدیک) اجازه اعلام ننمودند و بنده نیز چون از نظر مالی توانایی و استقلال نداشتم سکوت کردم. اکنون که به استقلال مالی رسیده‌ام قصد برگرداندن مبالغ مذکور را دارم ولی اعلام آن به بنکدار موجب عدم اعتماد میشود. به خصوص که از آن تاریخ چند سالی گذشته است. آیا می‌توانم این مبلغ را به عنوان رد مظالم در نظر بگیرم و اگر قرار نمی‌گیرد چگونه ادای دین کنم؟ و اینکه پرداخت آن برای هزینه‌کردن در جبهه جایز است یا خیر؟
- با توجه به پاسخ‌های شماره‌ی ۱۱۳۸۷، ۱۲۲۵۷ و ۱۲۲۶۹، آیا پاسخ جدیدتر درباره‌ی CFD به این معناست که معامله‌ی XAU/USD با شرایط ذکرشده در استفتای ۱۱۳۸۷ نیز از نظر معظم‌له باطل و حرام است؟ اگر خیر، تفاوت تعیین‌کننده‌ی این دو نوع معامله چیست و مکلف چگونه می‌تواند واقعی‌بودن معامله را احراز کند؟
- با توجه به استفتائات شماره ۱۰۳۸۳، ۱۰۳۵۲، ۱۱۸۴۷، ۱۲۲۵۷ و ۱۲۲۶۹، درباره معاملات فارکس چند پرسش دارم. ۱. در استفتای شماره ۱۰۳۸۳، معاملات CFD با فرض معامله واقعی قرارداد مالی جایز دانسته شده‌اند؛ اما در استفتای شماره ۱۲۲۵۷ آمده است که ظاهراً تمام انواع CFD قمارآمیز و حرام‌اند. آیا پاسخ دوم به معنای عدم جواز تمام قراردادهای CFD است، حتی اگر خود قرارداد مالی واقعاً خریدوفروش شود؟ ۲. اگر بروکری معتبر باشد، سفارش‌ها را به تأمین‌کنندگان نقدینگی منتقل کند، قیمت‌ها واقعی باشند و هیچ‌گونه دست‌کاری در معاملات انجام نشود، اما قرارداد مشتری CFD باشد و مالکیت ارز یا دارایی پایه به او منتقل نشود، آیا معامله از نظر شرعی صحیح است؟ ۳. اگر معاملات متعارف CFD صحیح نیستند، لطفاً نوع معاملات ارزی یا سازوکار قراردادی‌ای را که در بازارهای آنلاین بین‌المللی می‌تواند واجد شرایط جواز شرعی باشد، مشخص فرمایید. ۴. در صورتی که معامله‌گری پیش‌تر با تصور صحت معاملات و بر اساس استفتائات قبلی فعالیت کرده باشد، تکلیف سودهای گذشته او چگونه است؟
- آیا صدقه هایی که قبلاًَ داده شده است را می توان به نیت رد مظالم در نظر گرفت یا حتماً به همان نیت باید پرداخت شود؟
- با توجه به پاسخ پرسش fa12228 در مورد پس‌اندازها: 1.اگر این پس‌اندازها را در مؤونه دیگری مثل پرداخت بدهی‌هایم یا سرمایه‌ای جهت تجارت و کسب درآمد بیشتر که زندگی در حد جایگاه عرفی‌ام بگذرد، مصرف کنم جایز است؟ 2.اگر کسی حقوق دولتی می‌گیرد اما نیاز به شغل دومی هم دارد که زندگی‌اش را با خیال راحت‌تر و مخارج مطابق شأنش بگذراند لذا آن مقدار اجناس مغازه و ابزار کسب که عرفاً جهت گذران مخارج زندگی نیاز است، معاف از خمس هستند؟
- 1. اگر در متعه مرد از طرف زن بخواهد عقد را جاری کند بعد از توافق بر مهریه و مدت مرد بدون حضور زن بخواند «زَوَّجْتُ مُوَکِّلَتی لِنَفْسی عَلَی المَهْرِ المَعْلُومِ فِی المُدَّةِ المَعْلُومَة» سپس از طرف خودش بگوید: «قَبِلْتُ التَّزْویجَ » صحیح است؟ 2.اگر زن و مرد حضوری یکدیگر را ندیده باشند ولی شناختشان از یکدیگر با مشاهده عکس و یا صحبت تلفنی باشد کافیست؟ 3.اگر شک در رشیده‌بودن دختر کند (به علت بعضی رفتای‌های نامعقول) می‌تواند بنا را بر رشیده‌بودن بگذارد؟
- سلام بر شما اگر فردی مرتکب گناهی مانند شرب خمر (یا هر گناه دیگری که دارای حد شرعی است) شود، اما پس از آن واقعاً پشیمان گردد و توبه حقیقی بین خود و خدا کند، آیا برای بخشیده‌شدنِ گناه از سوی خداوند، حتماً باید حد (مثل شلاق) در دنیا بر او جاری شود یا با همان توبه واقعی، خداوند او را می‌بخشد و نیازی به اجرای مجازات نیست؟
- 1. با توجه به پاسخ سؤال fa11575 اگر به جای خون یک عدد موی سگ باشد حکم به همین صورت است؟ 2. آیا لباسی که داخل لیاسشویی تمام اتوماتیک باشد با توجه به اینک خشک‌کن دارد رطوبتش رطوبت مسریه می‌باشد؟
- در مورد ترید با اکانت پراپ. یا دقیقا بگم شبیه‌ساز ترید که اگر شما چلنج اونارو با موفقیت پشت سر بزاری می‌تونی از سودی که در اکانت شبیه ساز دریافت می‌کنی از شرکت پراپ اون مبلغ رو دریافت کنی. در واقع هیچ ترید واقعی و معامله‌ای نمی‌کنی. همش شبیه‌ساز است ولی بازم در صورت سوددهی می‌تونی از شرکت پراپ اون مبلغ که سود داشتی رو برداشت کنی. در واقع یک قرارداد یا یک معامله با شرکت پراپ انجام میدی که در قبال خرید چلنج و اگر تونستی اون چلنج رو با موفقیت پاس کنی، می‌تونی بعدش از سودی که در اکانت دمو یا شبیه ساز به دست آوردی، برداشت کنی. نوع معامله شبیه سازِ CFD است. یعنی یک محیطی رو فراهم می‌کنن که اگر واقعی بود مثل CFD بود ولی هیچ معامله واقعی انجام نمی‌شه، چون همش شبیه‌ساز است، تنها معامله و قرارداد واقعی اینجا بین من و شرکت پراپ انجام شده که من در ازای داشتن یک اکانت شبیه‌ساز باید اول مبلغی به شرکت پراپ پرداخت کنم و اگر تونستم چالش رو پاس کنم اونوقت می‌تونم از سودی که در اکانت شبیه‌ساز به دست آوردم برداشت بزنم. می‌خواستم نظر آقای هادوی رو در این مورد بدونم که آیا درآمد از این کار جایز و بدون مشکل است؟
- شخصی در تاریخ ۱۳۹۵/۴/۱۵ با خانمی به مدت ۲۰ سال عقد موقت نموده است. سپس در تاریخ ۱۳۹۶/۸/۱۷ همان مرد و زن با یکدیگر عقد دائم نموده‌اند. در زمان انعقاد عقد دائم، طرفین از این موضوع که برای صحت عقد دائم، وضعیت مدت عقد موقت قبلی باید مشخص شود، اطلاعی نداشته‌اند و زوج نیز به‌طور صریح مدت عقد موقت را بذل نکرده است. هر دو عقد نیز توسط عاقد و در دفترخانه انجام شده است. با توجه به مراتب فوق، مستدعی است نظر مبارک را در موارد زیر بیان فرمایید: ۱. آیا انعقاد عقد دائم با همان زنی که هنوز در عقد موقت شخص بوده، بدون اینکه مدت عقد موقت ۲۰ ساله قبلی صراحتاً بذل شده باشد، شرعاً صحیح است؟ ۲. آیا صرف انعقاد عقد دائم با همان زن، عرفاً یا شرعاً می‌تواند به منزله بذل مدت عقد موقت قبلی محسوب شود؟ ۳. در صورتی که عقد دائم بدون بذل مدت عقد موقت قبلی صحیح نباشد، آیا عقد موقت سابق همچنان معتبر است و تا پایان مدت آن استمرار دارد؟ و زوجه همچنان در عقد زوج می‌باشد؟ ۴. اگر بعداً برای همان عقد دائم، صیغه طلاق جاری و طلاق در دفترخانه ثبت شده باشد، در فرض عدم صحت عقد دائم، حکم شرعی آن طلاق چیست؟ ۵. آیا برای احراز صحت عقد دائم لاحق، لازم است بذل مدت عقد موقت قبلی به صورت صریح به زوجه واقع شده باشد یا خیر؟ ۶. در فرضی که طرفین هنگام انعقاد عقد دائم، از وجود چنین مانعی اطلاع نداشته و با تصور صحت عقد دائم اقدام کرده باشند، حکم شرعی رابطه زوجیت و آثار بعدی آن چیست؟
- من در یک مجموعه تأمین سرمایه (Prop Firm) به نام «سرمایه‌گذار برتر (SGB)» فعالیت میکنم و می‌خواهم حکم شرعی دقیق این نوع معامله را بدانم. ساختار فعالیت به این صورت است که در مرحله Real، حسابی که در اختیار معامله‌گر قرار می‌گیرد از نظر پلتفرم یک حساب Demo است، اما طبق توضیح خود شرکت، این حساب توسط کارشناسان شرکت به حساب‌های Live شرکت متصل میشود و معاملات معامله‌گر از طریق Copy Trade به حساب‌های Live شرکت منتقل شده و در بازار فارکس اجرا میشود. بنابراین فرض سؤال این است که معاملات صرفاً یک معامله صوری یا ثبت عددی روی حساب Demo نیست و پشت معاملات، اجرای واقعی معاملات شرکت در بازار فارکس وجود دارد. همچنین در فرض سؤال: 1. معامله‌گر با سرمایه شخصی خودش مستقیماً وارد معامله نمی‌شود، بلکه شرکت سرمایه و حساب معاملاتی را در اختیار او قرار می‌دهد. 2. در ساختار مورد استفاده، لوریج وجود دارد؛ اما طبق توضیح شرکت، بابت خودِ لوریج سود یا بهره‌ای از معامله‌گر دریافت نمی‌شود و لوریج برای معامله‌گر ماهیت دریافت وام با سود ندارد. 3. فرض کنیم هیچ‌گونه Swap، بهره شبانه یا هزینه‌ای که ماهیت ربوی داشته باشد در معاملات وجود نداشته باشد؛ و همچنین اگر وجود Swap از نظر شرعی مانع باشد، فرض شود معاملات به‌گونه‌ای انجام شوند که Swap شرعیِ ممنوع در آنها وجود نداشته باشد. 4. فرض کنیم معاملات واقعاً به بازار فارکس منتقل و اجرا می‌شوند و صرفاً قرارداد صوری بین معامله‌گر و شرکت برای پرداخت اختلاف قیمت نیستند. 5. فرض کنیم معامله‌گر مالکیت یا تعهدات معامله را به شخص دیگری واگذار نمی‌کند و صرفاً طبق قرارداد شرکت از سود حاصل از عملکرد معاملات سهم دریافت می‌کند. 6. سؤال من درباره جواز یا عدم جواز اصل این نوع فعالیت است، نه درباره قوانین داخلی شرکت. با توجه به تمام فرض‌های بالا، لطفاً بفرمایید: الف) آیا انجام این معاملات از نظر شرعی جایز است یا خیر؟ ب) اگر فرض کنیم لوریج هیچ بهره‌ای ندارد، Swap یا بهره شبانه وجود ندارد، معاملات واقعاً در بازار فارکس اجرا می‌شوند و معامله صرفاً صوری نیست، آیا باز هم معامله از نظر شرعی اشکال دارد؟ اگر بله، لطفاً علت دقیق فقهی آن را بیان فرمایید. ج) آیا عنوان CFD بودن یا نبودن قرارداد به‌تنهایی در حکم شرعی مؤثر است، یا ماهیت واقعی قرارداد و نحوه اجرای معامله ملاک است؟ خواهشمندم در صورت امکان، حکم را با توجه به همین ساختار و فرض‌های ذکرشده به‌صورت صریح بیان فرمایید تا بدانم آیا ادامه فعالیت در این نوع حساب از نظر شرعی جایز است یا خیر.
- بروکری پیدا کردم که قطعا گفته است که معاملات من صوری نیست و معامله رو به بازار اصلی فارکس منتقل می‌کند. به گفته خود بروکر، معاملاتی که ما در صفحه معاملاتیمون می‌زنیم رو عینا به بازار فارکس منتقل می‌کند و همچینن سودی اگه کنیم دقیقا از همون محل معامله به ما می‌پردازد (که مبلغی رو خودش کارمزد برمی‌دارد و باقیش رو به ما می‌دهد) همچنین این بروکر به گفته خودش بابت اعتبار لوریج، قرضی به ما نمی‌دهد و سودی از بابت این اعتبار برنمی‌دارد. این بروکر پراپ دارد. یعنی یه مبلغی سرمایه رو به ما می‌دهد و ما رو به بازار اصلی فارکس متصل می‌کند و در سود و ضرر این معامله سهیم هست. یعنی اگه ما مرحله تست این بروکر رو طی کردیم و به مرحله اصلی رسیدیم و این مبلغ رو به ما داد، اگه ضرر کنیم، اون هم ضرر کرده. منتهی برای جلوگیری از ضرر زیاد خودش شرایط رو برای ما سخت کرده. یعنی گفته مثلا از ۱۲درصد بیشتر ضرر کنی، دیگه نمی‌ذارم بیشتر ضرر کنی و باز باید بری مرحله تستی رو بگذرونی با این توضیحات آیا با علم به اینکه این معامله cfd، صوری نیست و واقعا به بازار اصلی طلای جهانی یا ارز بین‌المللی وصل میشود، و همچنین هر خرید و فروش ما واقعا به بازار جهانی متصل میشود، و لوریج‌ش هم قرض ربوی ندارد و خود بروکر از این اعتبار سودی برنمی‌دارد، آیا این بروکر برای معامله حلال هست با خیر؟
- در نماز جماعت هنگام نیم‌خیزشدن در زمان تشهد امام ذکر باید توسط مأمون خوانده شود؟
- اگر دو یا چند مجتهد در یک سطح باشند یا اعلمیت بینشان مشخص نباشد آقای سیستانی می‌فرمایند می‌توان به هرکدام رجوع کرد مگر در موارد علم اجمالی یا حجت اجمالی که احتیاط واجب رعایت هر دو فتوا می‌باشد لذا این احتیاط واجب را اگر بخواهیم به حضرت آیت الله هادوی رجوع کنیم جایز هست هر موارد علم اجمالی یا حجت اجمالی هم به هر کدام رجوع و مجدد عدول کنیم؟ در این صورت اعمال گذشته تصحیح لازم دارد؟
- اینجانب قصد فعالیت در حوزه مالی غیرمتمرکز (DeFi) دارم و نیازمند حکم شرعی انواع استخرهای نقدینگی هستم. لطفاً با توجه به توضیحات زیر، نظر مبارک را بیان فرمایید: ۱. استخرهای کارمزدی (DEX Liquidity Pools) در این نوع، کاربر دو یا چند توکن (مثلاً XAUT و USDT، یا BTC و PAXG) را با نسبت معین در استخری در صرافی غیرمتمرکز (مانند Uniswap، Curve، Balancer) قرار می‌دهد. دیگران از این استخر برای مبادله توکن‌ها استفاده میکنند و کاربر در ازای تأمین نقدینگی، سهمی از کارمزد تراکنش‌ها را دریافت می‌کند. سود از پیش تضمین نشده و ممکن است به دلیل نوسان قیمت و «ضرر موقت» (Impermanent Loss) کاهش یابد. کارمزد به همان توکن‌های موجود در استخر تعلق می‌گیرد و برداشت آن دستی است. سوال: آیا این نوع فعالیت جایز است؟ منبع سود کارمزد است، نه بهره. ۲. استخرهای وام‌دهی (Lending Pools) مانند Aave و Compound. کاربر دارایی خود را وام می‌دهد و در ازای آن سود (بهره) دریافت می‌کند. سود از پرداختی وام‌گیرندگان تأمین میشود. سوال: آیا این نوع قطعاً ربا و حرام است؟ آیا اگر نرخ سود متغیر و غیرتضمینی باشد، تفاوتی دارد؟ ۳. کشت سود با اهرم (Leveraged Yield Farming) کاربر ابتدا وام می‌گیرد، سپس دارایی را در استخر دیگری سپرده می‌کند یا عملیات پیچیده‌تر انجام می‌دهد. این نوع معمولاً شامل ربا، غرر و ریسک بالا است. سوال: حکم این نوع چیست؟ ۴. استیکینگ و پاداش‌های حاکمیتی در برخی پروتکل‌ها، علاوه بر کارمزد، توکن‌های اضافی به‌عنوان پاداش (Governance Token) توزیع میشود. سوال: آیا دریافت این پاداش‌ها حلال است؟ ۵. سایر انواع مانند استخرهای پایدار (Stable Pools) برای استیبل‌کوین‌ها، یا استخرهای با قفل زمانی. سوال: حکم این موارد چیست؟
- اگر آب شیر و کر ابتدا به عین نجاست برخورد کند و پس از برخورد به عین نجاست به جاهای دیگر که آنها هم نجسند اما عین نجاست ندارند، برسد، همچنان پاک‌کننده است و جاهایی که عین نجاست ندارند رو پاک می‌کند؟ 2. اگر آب چه کر چه قلیل رنگ یا بو یا مزه آن عوض شود دیگر مطلق نیست؛ اما اگر هر سه آنها ثابت باشد و دچار تغیر نشود همچنان مطلق است؟
- آیا بعد اینکه لباس نجس در ماشین لباسشویی شسته شد باید لباس را نگاه کنیم و ببینیم عین نجس نداره تا آن را پاک بدانیم یا همین که لباس نجس در ماشین لباسشویی متصل به کر شسته شود پاک میشود و نیازی یه تفحص نیست؟ در صورتی که قبل انداختن در ماشین، لباس عین نجاست داشته آیا بدن من نجس شده و عباداتم باطل است؟
- تحت چه شرایطی میشود مرجع تقلید رو عوض کنم؟
- با توجه به تفاوت و ابهام در استفتائات موجود پیرامون بازار فارکس و معاملات آنلاین ارزی و طلا، جمعی از مقلدین در تشخیص حکم شرعی دچار سردرگمی شده‌اند. با عنایت به اینکه فعالیت کاربران ایرانی در این پلتفرم‌ها عمدتاً بر اساس تحلیل‌های علمی و نموداری، بدون دریافت فیزیکی کالا، و از طریق کارگزاری‌های بین‌المللی انجام میشود، مستدعی است یک حکم کلی، شفاف و جامع پیرامون اصل فعالیت و درآمد حاصل از این بازارها بیان فرمایید تا ابهامات برطرف گردد.
- من در بازار فارکس فعالیت دارم برا ترید کردن نیاز ب سرمایه اولیه دارم. یک نفر هست ک به من مقداری پول می‌دهد تا من ترید کنم؛ ولی از این مقدار پولی که به من می‌دهد هرچی سود کنم گفته۷۰ درصد برای من هست و۳۰ درصد برای سرمایه گذار. آیا درآمد حاصل که پول برای خودم نیست و برای سرمایه گذار هست و سود حاصل بین من و سرمایه‌گذار تقسیم میشود حلال است؟
- من در بازار فارکس فعالیت دارم و با بروکری ک فعالیت میکنم واقعی هست. می‌خواهم حسابم را به حساب پم وصل کنم. مدیر PAMM هم معمولاً درصدی از سود حاصل از معاملات را به‌عنوان کارمزد دریافت می‌کند. با این وجود درآمد از حاصل حساب پم از نظر شرعی جایز است؟
- معاملات بروکر به Abook وصل میشه یعنی مستقیم به پرووایدر متصل به بانک مرکزی انگلستان متصل میشه و معاملات به صورت CFD صورت می‌گیرد. قیمت نمادها مستقیماً از مارکت اصلی متصل به بانک جهانی دریافت می‌گردد. با این وجود دیگه معاملات من از نظر شرعی مشکلی ندارد؟
- در فارکس از لوریج که استفاده میکنم بروکر سودی از من نمی‌گیرد چون معاملاتم اسکلپی هست و نهایتا یک ساعته معاملاتم بسته میشود. آیا معاملاتم حلال است یا حرام؟
- من فارکس کار میکنم. به معاملاتم سواپ برخورد نمی‌کنه و بروکر بابت معاملات اسکلپی به جز کمیسیون سود دیگری از من نمی‌گیرد آیا معاملات من ربوی و حرام است؟
- در مورد معاملات بازار اگرچه در خرید و فروش رمزارزی مثل یورو به دلار، یورو و دلاری جابه جا نمی‌شود ولی در حقیقت حواله ای بین خریدار و فروشنده جابه جا میشود که قیمت آن مشتقه از دو کالای واقعی است. آیا می‌توان خرید و فروش بازار فارکس را خرید و فروشی واقعی در نظر گرفت و آنرا انجام داد؟
- معاملات در فارکس به صورت قراردادهای cfd است که در آن تمرکز بر دارایی‌های مشهود نیست بلکه آنجا فقط یک سری قراردادهایی خرید و فروش می‌شوند که ارزش خودشان را از یک سری دارایی‌های دیگر دریافت کرده‌اند. موضوع اصلی ما در بازار فارکس قراردادهای cfd است که با هدف تغییر قیمت دارایی تحت پوشش یک قرارداد مورد مبادله قرار می‌گیرد. اگر چه در خرید و فروش مثلا نماد طلا به دلار، طلا و دلاری جا به جا نمی‌شود اما در حقیقت قرارداد یا اوراقی بین خریدار و فروشنده جابه‌جا میشود که قیمت آن مشتق از دو کالای واقعی است و این قراردادها و اوراق را مؤسسات معتبر و بزرگی ایجاد کرده‌اند که قیمت لحظه‌ای آنها تابع برابری طلا به دلار است و این قراردادها یا اوراق مالی واقعاً خرید و فروش می‌شوند. آیا خرید و فروش در بازار فارکس بدین صورت را می‌توان خرید و فروشی واقعی در نظر گرفت و آن را انجام داد؟
- سؤال اول: اگه شخصی برای ادامه تحصیل به خارج از ایران رفته باشه و کالا برگ برایش شارژ شود، استفاده از آن اشکال ندارد سؤال دوم: متوجه منع قانونی نشدم این موردی که گفتم پسرم و عروسم هستن قابل استفاده هست؟
- بنده دانشجو در شهر مشهد هستم و محل سکونتم کرج. در صورتی که هر هفته قصد رفت و آمد داشته باشم حکم نماز و روزه‌ام چه خواهد بود؟ آیا مصداق کثیر السفر بر بنده صدق می‌کند یا خیر؟ سوال دوم اینکه در خصوص حد ۳۵۰ کیلومتر، هنگامیکه از سفر برمی‌گردم به فاصله ۳۵۰ کیلومتری از وطن که می‌رسم باید نماز را کامل بخوانم یا چی؟
- 1. آیا معاملات اختیار معامله ارزهای دیجیتال که در سطح جهانی انجام میشود از نظر ایت الله هادوی حرام است؟ 2. شرایط شرعی‌بودن معاملات سی اف دی فارکس رو بفرمایید. چون ظاهراً آنطور که من از استفتائات برداشت کردم آقای هادوی تهرانی با همه انواع معاملات سی اف دی مشکل ندارند.
- سه دوست تصمیم گرفتند تجارت را شروع کنند. پس یکی از آنان ۴۰٬۰۰۰ دلار به یکی از آن دو نفر دیگر به عنوان سرمایه داد تا با آن کالا خریداری کند؛ اما شخصی که پول به او داده شده بود، با آن کالا نخرید، بلکه آن را در نیازهای خود خرج کرد. و اکنون شخصی که پول را به عنوان سرمایه داده است، پول خود را می‌خواهد. در این صورت، آیا بر شخص سوم واجب است چیزی به کسی که پول را داده است بپردازد؟ با توجه به اینکه او پول را دریافت نکرده است.
- 1. بنده هنگام تلفظ عربی حروف در نماز برای ح هیچ مشکلی ندارم اما زمانی که و ع ص ض رو تلفظ میکنم گوش هام درد میگیره و اذیت میکنه بنده تکلیفم چیست آیا همون ح رو درست تلفظ کنم کافیه؟ 2. خیلی از نمازهایم را بدون تلفظ صحیح می‌خوندم چون وسواس داشتم به وظایف کثیر الشک عمل کردم و فرض رو بر این گذاشتم که نمازها همونطوری صحیح است. آیا نیازی هست دوباره نمازها را قضا کنم ؟
- در حین کشیدن سیفون وقتی که عین نجاست وجود داشت، قطره‌ای آب سیفون کشیده شده به پای من برخورد کرد آیا بدن من نجس شده است؟
- برابر ماده ۱۳۳ آیین نامه اجرایی مدارس "در مدارس دولتی، اخذ هرگونه وجه اجباری به استثنای وجوه مربوط به بیمه دانش‌آموزی و هزینه کتب درسی و لباس کار در هنرستان‌ها توسط مدیران مدارس ممنوع است" اما مشاهده میشود برخی مدارس در زمان ثبت نام دانش آموزان ، اولیای دانش آموزان را ملزم و اجبار میکنند که مبالغی تحت عنوان کمک به مدرسه به حساب مدرسه واریز کنند و در صورت عدم پرداخت از ثبت نام دانش آموز خودداری میکنند حال خواهشمند است با توجه به اصل ۳۰ قانون اساسی که مقرر می‌دارد "دولت موظف است وسایل آموزش و پرورش رایگان را برای همه ملت تا پایان دوره متوسطه فراهم سازد" آیا دریافت این گونه وجوه اجباری به بهانه اینکه مدرسه خرج دارد در حالی که خانواده ها راضی به پرداخت این وجوه نیستند و حتی برخی از آنها با توجه به شرایط اقتصادی قادر به پرداخت نمی باشند از لحاظ شرعی دارای ایراد و اشکال است یا خیر؟
- فردی مشغول به کاری شده و درآمد سه‌ماه را یکجا در ماه سوم به ایشان پرداخت کرده‌اند. از همین ماه سوم باید سال خمسی را قرار دهد یا ماه اولی که سر کار رفته است؟ همچنین درآمدهای دیگری که بین ماه اول تاسوم داشته حکمش چیست؟
- اگر برای تأمین نیازهایش مثل ازدواج و خرید خودرو نیاز به پس‌انداز دارد که فرموده‌اید پس‌اندازهایش معاف از خمس میشود. لذا اگر میشود بخشی از هزینه‌ها را با وام‌گرفتن تأمین کند واجب است وام بگیرد یا می‌تواند فقط به پس‌اندازهایش متکی باشد؟ همچنین تبدیل پس‌اندازها به طلا یا داشتن شغل دیگر جهت جلب منفعت و تسریع در رسیدن به هدف الزامی دارد یا شخص مختار است؟
- فردی مبلغی را وصیت کرد بعد فوتش به پسرش بدهند ولی پسر زودتر از پدر فوت کرد. حالا تکلیف وصیت پدر چیست؟
- بنده درباره حکم شرعی شرکت در یک نوع برنامه ارزیابی معامله‌گری (Prop Firm) سؤال دارم و برای بیان دقیق موضوع، جزئیات قرارداد را توضیح می‌دهم: شرکتی به نام FundedNext برنامه‌ای به نام CFD Challenge دارد. در این برنامه، شخص برای ورود به یک حساب چالشی مبلغی را به عنوان «Program Fee / هزینه برنامه» پرداخت می‌کند. طبق شرایط رسمی فعلی شرکت: 1. حسابی که در اختیار شخص قرار می‌گیرد کاملاً شبیه‌سازی‌شده (Simulated) است و موجودی آن واقعی نیست. 2. شخص با این حساب هیچ ارز، سهام یا CFD واقعی را خرید و فروش نمی‌کند. 3. هیچ سفارش معاملاتی شخص در بازار واقعی اجرا نمی‌شود و شرکت اعلام کرده که هیچ ابزار مالی به نمایندگی از شخص خرید، فروش یا معامله نمی‌شود. 4. هدف اعلام‌شده شرکت از Challenge، ارزیابی مهارت معاملاتی شخص، مدیریت ریسک، انضباط معاملاتی و رعایت قوانین مشخص است. 5. شخص باید با رعایت محدودیت‌های ضرر و سایر قوانین، به یک هدف سود مشخص در محیط شبیه‌سازی‌شده برسد. 6. در صورت موفقیت و احراز شرایط، شرکت ممکن است مبلغی تحت عنوان Performance Reward / پاداش عملکرد به شخص پرداخت کند. 7. در صورت شکست، معمولاً شخص Fee پرداخت‌شده را از دست می‌دهد و پاداشی دریافت نمی‌کند. 8. شرکت در قرارداد خود تصریح کرده که مبلغ پرداختی مشتری، «هزینه برنامه برای خدمات ارزیابی» است و برای انجام معاملات واقعی دریافت نمی‌شود. 9. همچنین شرکت اعلام کرده که فعالیت معاملاتی انجام‌شده در Challenge صرفاً برای ارزیابی مهارت در محیط شبیه‌سازی‌شده است. سؤال بنده این است: الف) آیا پرداخت این مبلغ و شرکت در چنین برنامه‌ای، با توجه به اینکه هیچ معامله واقعی انجام نمی‌شود، از نظر شرعی فی‌نفسه اشکال دارد؟ ب) آیا فعالیت شخص در محیط شبیه‌سازی‌شده، با توجه به اینکه خرید و فروش واقعی ارز یا CFD انجام نمی‌شود، مصداق «معاملات فارکس» یا معاملات صوری/ساختگی مورد اشکال شرعی محسوب میشود؟ ج) آیا می‌توان قرارداد مذکور را از نظر فقهی به صورت «جعاله» یا قرارداد ارائه خدمات و ارزیابی مهارت در نظر گرفت؛ به این معنا که شرکت در مقابل دریافت مبلغ، خدمت ارزیابی و استفاده از پلتفرم شبیه‌سازی‌شده را ارائه می‌کند و در صورت تحقق شرایط تعیین‌شده، پاداشی به شخص می‌پردازد؟ د) آیا «ارزیابی مهارت معاملاتی و شناسایی معامله‌گران دارای مهارت و انضباط» می‌تواند از نظر شرعی یک «منفعت عقلایی» برای شرکت محسوب شود، حتی اگر معاملات انجام‌شده توسط شخص صرفاً شبیه‌سازی‌شده باشند و شرکت مستقیماً از همان معاملات سود واقعی دریافت نکند؟ هـ) اگر مبلغ پرداختی مشتری واقعاً در مقابل خدماتی مانند دسترسی به پلتفرم، حساب شبیه‌سازی‌شده، ارزیابی عملکرد، بررسی رعایت قوانین و سنجش مهارت معاملاتی باشد، آیا پرداخت Performance Reward در صورت موفقیت شخص، از نظر شرعی اشکال دارد؟ و) اگر شرکت بخشی از درآمد حاصل از Feeهای پرداخت‌شده توسط شرکت‌کنندگان را برای پرداخت پاداش به افراد موفق استفاده کند، آیا این موضوع به‌تنهایی باعث میشود قرارداد مذکور مصداق قمار یا شرط‌بندی شود، یا باید بررسی شود که Fee در مقابل خدمت مشخص دریافت شده است یا در مقابل احتمال دریافت جایزه؟ ز) با توجه به اینکه در این برنامه نتیجه به مهارت و عملکرد شخص وابسته است و نتیجه تصادفی نیست، آیا این موضوع در حکم شرعی آن تأثیری دارد؟ ح) اگر اصل دریافت Fee در مقابل خدمت ارزیابی صحیح باشد، ولی شرکت از نظر اقتصادی مقدار قابل توجهی پاداش به برخی افراد پرداخت کند، آیا بزرگ بودن مبلغ پاداش یا بیشتر بودن آن از هزینه مستقیم ارزیابی، به‌خودی‌خود اشکال شرعی ایجاد می‌کند؟ لطفاً در صورت امکان، حکم شرعی هر یک از موارد فوق را با توجه به ساختار واقعی این قرارداد بیان فرمایید. ضمناً منظور بنده فقط برنامه CFD Challenge شرکت FundedNext با شرایط فوق است، نه معاملات واقعی فارکس یا CFD با پول واقعی.
- در استفتائات فارکس فرمودید: معاملات ارزش مالی داشته باشد و مبادله شود. حالا منظور اینه که چه به طور فیزیکی من چیزی رو خرید کنم یا بفروشم چه در سایت آن رو خریده باشم اگر مالک آن باشم معامله صحیح هست و غیر از این باطل؟
- ۱. آیا معاملات تعهدی ارزدیجیتال جایز هست صرافی ادعا می‌کند که به قوانین سازمان فقهی بورس در این باره احترام می‌گذارد و ربا صورت نمی‌گیرد و خرید و فروش ارز واقعا صورت می‌گیرد آیا جایز هست؟ در صورت درست بودن ادعاها؟ و۲ اگر جایز هست، همه رمز ارز ها از جمله طلای دیجیتال و بیت کوین و امثالهم؟ ۳ وبه تازگی امریکا بیت کوین را پشتوانه پول و دارایی خود قرار داده هست آیا مشکل شرعی بیت کوین را حل می‌کند؟
- بنده می‌خواهم داخل یک پلتفرم شروع به فعالیت کنم. این پلتفرم بر اساس قیمت اونس و مظنه طلا و قیمت جهانی طلا فعالیت می‌کند و من می‌توانم در آن دو پوزیشن «لانگ» و «شورت» را اجرا کنم و از بالا و پایین شدن قیمت‌های جهانی کسب سود کنم. نکته قابل توجه این است که اکثر افراد می‌گویند به دلیل اینکه در این نوع معاملات مالکیت قطعی وجود ندارد، این معاملات حرام هستند. در صورتی که در این نوع فعالیت، به هیچ عنوان خرید یا فروش واقعی انجام نمی‌شود. یعنی من چیزی را نمی‌خرم که بخواهم مالک قطعی آن شوم و سپس آن را بفروشم، و چیزی را نیز نمی‌فروشم که مالک آن باشم. در واقع، من فقط پول خودم را در جریان بالا و پایین شدن قیمت بازار قرار می‌دهم و از تغییرات قیمت کسب سود میکنم. بنابراین به هیچ عنوان خرید یا فروش واقعی انجام نمی‌دهم که بخواهم مالکیت قطعی چیزی به من منتقل شود؛ بلکه سرمایه من صرفاً در جریان نوسانات قیمت بازار قرار می‌گیرد و بر اساس بالا یا پایین رفتن قیمت، سود یا زیان حاصل میشود. نکته بعدی این است که بعضی افراد می‌گویند این نوع فعالیت‌ها به دلیل اینکه بعضی از این پلتفرم‌ها قانونی نیستند، حرام هستند. در صورتی که ما پلتفرم‌هایی داریم که بیش از یک میلیون و حتی چندین میلیون نفر در آنها فعالیت میکنند و این پلتفرم‌ها قانونی هستند و مجوز فعالیت دارند. همین سیستم علاوه بر اونس و قیمت طلا، برای رمزارزهای مختلف نیز وجود دارد و افراد می‌توانند با بالا و پایین شدن قیمت این دارایی‌ها نیز از تغییرات قیمت کسب سود کنند. بنابراین اگر اصل این نوع معاملات حرام است، سؤال من این است که به چه دلیل چنین پلتفرم‌هایی مجوز فعالیت دریافت میکنند و چرا از انجام این نوع معاملات جلوگیری نمی‌شود؟ نکته دیگر این است که بعضی افراد می‌گویند این نوع فعالیت‌ها شرط‌بندی است، در صورتی که به هیچ عنوان شرط‌بندی انجام نمی‌شود و صرفاً بر اساس تحلیل چارت، نمودار، روند بازار و علم و دانش مربوط به تحلیل بازار انجام میشود. ما بر اساس تحلیل خودمان پولمان را در جریان بازار قرار می‌دهیم و از بالا و پایین شدن قیمت کسب سود می‌کنیم. لطفاً به صورت دقیق راهنمایی بفرمایید که آیا انجام این نوع معاملات و درآمد و سود حاصل از آنها از نظر شرعی حلال است یا حرام؟ چون در این نوع فعالیت، اولاً به هیچ عنوان خرید یا فروش واقعی انجام نمی‌شود که مالکیت قطعی چیزی به بنده منتقل شود؛ بلکه فقط پول بنده در جریان بالا و پایین شدن قیمت بازار قرار می‌گیرد و از تغییرات قیمت، بر اساس تحلیل و پیش‌بینی بازار، سود یا زیان حاصل میشود. خواهشمندم با توجه به توضیحات بالا، حکم شرعی این نوع فعالیت و درآمد حاصل از آن را به صورت دقیق بیان فرمایید.
- حکم شرعی فعالیت به این صورت چیست؟ شخصی با پرداخت مبلغی در آزمون یک شرکت Prop Trading شرکت می‌کند. پس از قبولی، حساب ۱۰ هزار دلاری Demo به او اختصاص داده میشود. شخص معاملات فارکس و طلا را روی این حساب شبیه‌سازی‌شده انجام می‌دهد. شرکت معاملات او را به صورت Copy Trading روی حساب Live خودش اجرا می‌کند و از سود واقعی حاصل از معاملات Live، درصد مشخصی را به عنوان پاداش عملکرد به شخص پرداخت می‌کند. شخص مالک سرمایه Live نیست و مستقیماً معامله واقعی را انجام نمی‌دهد. ۱. آیا این نوع فعالیت جایز است؟ ۲. آیا دریافت پاداش از سود معاملات کپی‌شده جایز است؟ ۳. آیا در صورت وجود اهرم معاملاتی، حکم تغییر می‌کند؟
- موضوع «مشروعیت استخراج و استفاده از گامت (اسپرم/تخمک) از فرد متوفی» است. با توجه به پیشرفت‌های پزشکی که امکان برداشت گامت از جسد انسان را فراهم آورده است، خواهشمند است نظر مبارک را در خصوص فروض ذیل بیان فرمایید: ۱. آیا استخراج اسپرم از بدن مرد متوفی یا تخمک از بدن زن متوفی، جایز است؟ ۲. آیا برای جواز استخراج گامت از جسد، داشتن «وصیت یا رضایت کتبی قبلی» خودِ متوفی الزامی است؟ در صورتی که متوفی در زمان حیات هیچ رضایتی (نه صریح و نه ضمنی) اعلام نکرده باشد، آیا همسر یا سایر ورثه او می‌توانند برای استخراج گامت درخواست دهند؟ ۳. در صورتی که گامت از جسد استخراج شد، آیا لقاح آن با گامت همسر متوفی و انتقال جنین به رحم جایز است؟ ۴. وضعیت نسب جنین حاصل از این فرآیند (که لقاح آن پس از مرگ پدر/مادر انجام شده است)، چیست؟ 5 حکم استخراج «تخمک» از جسد زن، به دلیل ماهیت تهاجمی‌تر عمل جراحی نسبت به استخراج «اسپرم» از جسد مرد، از نظر شرعی متفاوت است؟ 6. آیا گامت مال محسوب میشود؟ و پس از مرگ می‌تواند ارزش اقتصادی داشته باشد؟ و پس مرگ صاحب گامت از ورثه وی خریداری گردد؟
- حکم احساس‌کردن بدن در ترشح ادرار در دستشویی چیست؟ آیا لازم است محلی که ادرار در سنگ دستشویی برخورد میکنه و به بقیه جاها ترشح میکنه رو نگاه کنیم تا یقین به عدم ترشح کنیم یا اینکه محلی از بدن که ترشح احساس کردیم رو ببینیم تا به عدم ترشح ادرار یقین کنیم؟
- کسی که تلاش زیاد کرده که بیماری وسواس رو از بین ببره و نتوانسته می‌تونه تا وقتی که خوب نشده از نجاست اجتناب نکنه؟
- با توجه به اینکه امروزه کپی و بازنشر مطالب، تصاویر، ویدئوها، نوشتهها و سایر محتواهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی مختلف، امری بسیار متداول و رایج است و بسیاری از کاربران، محتوای منتشرشده در صفحات و کانالهای دیگران را در صفحه یا کانال خود بازنشر میکنند، سؤال این است: آیا برای کپی و بازنشر محتوای متعلق به دیگران، لازم است از صاحب یا تولیدکننده آن محتوا اجازه گرفته شود؟ با توجه به اینکه وضعیت رضایت صاحبان محتوا یکسان نیست، حکم موارد زیر چیست؟ ۱. اگر صاحب محتوا صراحتاً اجازه کپی و بازنشر داده باشد، آیا بازنشر آن جایز است؟ ۲. اگر صاحب محتوا صراحتاً اعلام کرده باشد که «کپی و بازنشر ممنوع است» یا به هر نحو عدم رضایت خود را اعلام کرده باشد، آیا کپی و بازنشر آن بدون اجازه جایز است؟ ۳. اگر صاحب محتوا هیچ‌گونه اظهار نظری درباره اجازه یا عدم اجازه بازنشر نکرده باشد و برای ما نیز معلوم نباشد که نسبت به کپی و انتشار محتوای خود رضایت دارد یا خیر، حکم چیست؟ بهخصوص در مواردی که دسترسی به صاحب محتوا امکانپذیر نباشد و عملاً امکان گرفتن اجازه از وی وجود نداشته باشد، آیا کپی و بازنشر محتوا جایز است یا همچنان نیاز به احراز رضایت یا کسب اجازه دارد؟ ۴. اگر کپی و بازنشر محتوا با هدف تجاری انجام شود؛ برای مثال، محتوا در یک صفحه یا کانال تجاری بازنشر شود و این کار موجب جذب مخاطب، تبلیغ، فروش کالا یا خدمات، دریافت وجه یا ایجاد درآمد و منفعت مالی برای بازنشرکننده شود، آیا حکم آن با بازنشر غیرتجاری متفاوت است؟ در صورتی که اصل کپی و بازنشر بدون اجازه جایز نباشد، درآمد و منفعت حاصل از چنین استفادهای چه حکمی دارد؟ همچنین، آیا صرفِ انتشار عمومی محتوا در شبکههای اجتماعی و رواج عرفیِ بازنشر مطالب می‌تواند قرینهای بر رضایت صاحب محتوا محسوب شود، یا اصل بر این است که تا زمانی که رضایت او احراز نشده، کپی و بازنشر جایز نیست؟ لطفاً ضابطه کلی و روشن شرعی در این مسئله را بیان فرمایید که در چه مواردی کپی و بازنشر محتوای دیگران جایز، در چه مواردی نیازمند اجازه صاحب محتوا، و در چه مواردی ممنوع است؛ و همچنین حکم منفعت یا درآمد حاصل از بازنشر تجاری محتوای دیگران را بیان فرمایید.
- اگر در ازدواج موقت، صیغه موقت توسط مرد بدین شرح خوانده شود: «زَوْجَتَکَ نَفْسِی عَلَى الْمَهْرِ الْمَعْلُومِ وَالْمَدَّةِ الْمَعْلُومَةِ» و زن بگوید: «قبلت» یعنی زوج ایجاب نموده و قبول توسط زوجه انجام شده است؛ آیا این عقد صحیح است؟