استفتائاتاستفتائات
- در نماز جماعت هنگام نیم‌خیزشدن در زمان تشهد امام ذکر باید توسط مأمون خوانده شود؟
- اگر دو یا چند مجتهد در یک سطح باشند یا اعلمیت بینشان مشخص نباشد آقای سیستانی می‌فرمایند می‌توان به هرکدام رجوع کرد مگر در موارد علم اجمالی یا حجت اجمالی که احتیاط واجب رعایت هر دو فتوا می‌باشد لذا این احتیاط واجب را اگر بخواهیم به حضرت آیت الله هادوی رجوع کنیم جایز هست هر موارد علم اجمالی یا حجت اجمالی هم به هر کدام رجوع و مجدد عدول کنیم؟ در این صورت اعمال گذشته تصحیح لازم دارد؟
- اینجانب قصد فعالیت در حوزه مالی غیرمتمرکز (DeFi) دارم و نیازمند حکم شرعی انواع استخرهای نقدینگی هستم. لطفاً با توجه به توضیحات زیر، نظر مبارک را بیان فرمایید: ۱. استخرهای کارمزدی (DEX Liquidity Pools) در این نوع، کاربر دو یا چند توکن (مثلاً XAUT و USDT، یا BTC و PAXG) را با نسبت معین در استخری در صرافی غیرمتمرکز (مانند Uniswap، Curve، Balancer) قرار می‌دهد. دیگران از این استخر برای مبادله توکن‌ها استفاده میکنند و کاربر در ازای تأمین نقدینگی، سهمی از کارمزد تراکنش‌ها را دریافت می‌کند. سود از پیش تضمین نشده و ممکن است به دلیل نوسان قیمت و «ضرر موقت» (Impermanent Loss) کاهش یابد. کارمزد به همان توکن‌های موجود در استخر تعلق میگیرد و برداشت آن دستی است. سوال: آیا این نوع فعالیت جایز است؟ منبع سود کارمزد است، نه بهره. ۲. استخرهای وام‌دهی (Lending Pools) مانند Aave و Compound. کاربر دارایی خود را وام می‌دهد و در ازای آن سود (بهره) دریافت می‌کند. سود از پرداختی وام‌گیرندگان تأمین میشود. سوال: آیا این نوع قطعاً ربا و حرام است؟ آیا اگر نرخ سود متغیر و غیرتضمینی باشد، تفاوتی دارد؟ ۳. کشت سود با اهرم (Leveraged Yield Farming) کاربر ابتدا وام میگیرد، سپس دارایی را در استخر دیگری سپرده می‌کند یا عملیات پیچیده‌تر انجام می‌دهد. این نوع معمولاً شامل ربا، غرر و ریسک بالا است. سوال: حکم این نوع چیست؟ ۴. استیکینگ و پاداش‌های حاکمیتی در برخی پروتکل‌ها، علاوه بر کارمزد، توکن‌های اضافی به‌عنوان پاداش (Governance Token) توزیع میشود. سوال: آیا دریافت این پاداش‌ها حلال است؟ ۵. سایر انواع مانند استخرهای پایدار (Stable Pools) برای استیبل‌کوین‌ها، یا استخرهای با قفل زمانی. سوال: حکم این موارد چیست؟
- اگر آب شیر و کر ابتدا به عین نجاست برخورد کند و پس از برخورد به عین نجاست به جاهای دیگر که آنها هم نجسند اما عین نجاست ندارند، برسد، همچنان پاک‌کننده است و جاهایی که عین نجاست ندارند رو پاک می‌کند؟ 2. اگر آب چه کر چه قلیل رنگ یا بو یا مزه آن عوض شود دیگر مطلق نیست؛ اما اگر هر سه آنها ثابت باشد و دچار تغیر نشود همچنان مطلق است؟
- آیا بعد اینکه لباس نجس در ماشین لباسشویی شسته شد باید لباس را نگاه کنیم و ببینیم عین نجس نداره تا آن را پاک بدانیم یا همین که لباس نجس در ماشین لباسشویی متصل به کر شسته شود پاک میشود و نیازی یه تفحص نیست؟ در صورتی که قبل انداختن در ماشین، لباس عین نجاست داشته آیا بدن من نجس شده و عباداتم باطل است؟
- تحت چه شرایطی میشود مرجع تقلید رو عوض کنم؟
- با توجه به تفاوت و ابهام در استفتائات موجود پیرامون بازار فارکس و معاملات آنلاین ارزی و طلا، جمعی از مقلدین در تشخیص حکم شرعی دچار سردرگمی شده‌اند. با عنایت به اینکه فعالیت کاربران ایرانی در این پلتفرم‌ها عمدتاً بر اساس تحلیل‌های علمی و نموداری، بدون دریافت فیزیکی کالا، و از طریق کارگزاری‌های بین‌المللی انجام میشود، مستدعی است یک حکم کلی، شفاف و جامع پیرامون اصل فعالیت و درآمد حاصل از این بازارها بیان فرمایید تا ابهامات برطرف گردد.
- من در بازار فارکس فعالیت دارم برا ترید کردن نیاز ب سرمایه اولیه دارم. یک نفر هست ک به من مقداری پول می‌دهد تا من ترید کنم؛ ولی از این مقدار پولی که به من می‌دهد هرچی سود کنم گفته۷۰ درصد برای من هست و۳۰ درصد برای سرمایه گذار. آیا درآمد حاصل که پول برای خودم نیست و برای سرمایه گذار هست و سود حاصل بین من و سرمایه‌گذار تقسیم میشود حلال است؟
- من در بازار فارکس فعالیت دارم و با بروکری ک فعالیت میکنم واقعی هست. می‌خواهم حسابم را به حساب پم وصل کنم. مدیر PAMM هم معمولاً درصدی از سود حاصل از معاملات را به‌عنوان کارمزد دریافت می‌کند. با این وجود درآمد از حاصل حساب پم از نظر شرعی جایز است؟
- معاملات بروکر به Abook وصل میشه یعنی مستقیم به پرووایدر متصل به بانک مرکزی انگلستان متصل میشه و معاملات به صورت CFD صورت میگیرد. قیمت نمادها مستقیماً از مارکت اصلی متصل به بانک جهانی دریافت می‌گردد. با این وجود دیگه معاملات من از نظر شرعی مشکلی ندارد؟
- در فارکس از لوریج که استفاده میکنم بروکر سودی از من نمی‌گیرد چون معاملاتم اسکلپی هست و نهایتا یک ساعته معاملاتم بسته میشود. آیا معاملاتم حلال است یا حرام؟
- من فارکس کار میکنم. به معاملاتم سواپ برخورد نمی‌کنه و بروکر بابت معاملات اسکلپی به جز کمیسیون سود دیگری از من نمی‌گیرد آیا معاملات من ربوی و حرام است؟
- در مورد معاملات بازار اگرچه در خرید و فروش رمزارزی مثل یورو به دلار، یورو و دلاری جابه جا نمی‌شود ولی در حقیقت حواله ای بین خریدار و فروشنده جابه جا میشود که قیمت آن مشتقه از دو کالای واقعی است. آیا می‌توان خرید و فروش بازار فارکس را خرید و فروشی واقعی در نظر گرفت و آنرا انجام داد؟
- معاملات در فارکس به صورت قراردادهای cfd است که در آن تمرکز بر دارایی‌های مشهود نیست بلکه آنجا فقط یک سری قراردادهایی خرید و فروش می‌شوند که ارزش خودشان را از یک سری دارایی‌های دیگر دریافت کرده‌اند. موضوع اصلی ما در بازار فارکس قراردادهای cfd است که با هدف تغییر قیمت دارایی تحت پوشش یک قرارداد مورد مبادله قرار میگیرد. اگر چه در خرید و فروش مثلا نماد طلا به دلار، طلا و دلاری جا به جا نمی‌شود اما در حقیقت قرارداد یا اوراقی بین خریدار و فروشنده جابه‌جا میشود که قیمت آن مشتق از دو کالای واقعی است و این قراردادها و اوراق را مؤسسات معتبر و بزرگی ایجاد کرده‌اند که قیمت لحظه‌ای آنها تابع برابری طلا به دلار است و این قراردادها یا اوراق مالی واقعاً خرید و فروش می‌شوند. آیا خرید و فروش در بازار فارکس بدین صورت را می‌توان خرید و فروشی واقعی در نظر گرفت و آن را انجام داد؟
- سؤال اول: اگه شخصی برای ادامه تحصیل به خارج از ایران رفته باشه و کالا برگ برایش شارژ شود، استفاده از آن اشکال ندارد سؤال دوم: متوجه منع قانونی نشدم این موردی که گفتم پسرم و عروسم هستن قابل استفاده هست؟
- بنده دانشجو در شهر مشهد هستم و محل سکونتم کرج. در صورتی که هر هفته قصد رفت و آمد داشته باشم حکم نماز و روزه‌ام چه خواهد بود؟ آیا مصداق کثیر السفر بر بنده صدق می‌کند یا خیر؟ سوال دوم اینکه در خصوص حد ۳۵۰ کیلومتر، هنگامیکه از سفر برمی‌گردم به فاصله ۳۵۰ کیلومتری از وطن که می‌رسم باید نماز را کامل بخوانم یا چی؟
- 1. آیا معاملات اختیار معامله ارزهای دیجیتال که در سطح جهانی انجام میشود از نظر ایت الله هادوی حرام است؟ 2. شرایط شرعی‌بودن معاملات سی اف دی فارکس رو بفرمایید. چون ظاهراً آنطور که من از استفتائات برداشت کردم آقای هادوی تهرانی با همه انواع معاملات سی اف دی مشکل ندارند.
- آیا صدقه هایی که قبلاًَ داده شده است را می توان به نیت رد مظالم در نظر گرفت یا حتماً به همان نیت باید پرداخت شود؟
- سه دوست تصمیم گرفتند تجارت را شروع کنند. پس یکی از آنان ۴۰٬۰۰۰ دلار به یکی از آن دو نفر دیگر به عنوان سرمایه داد تا با آن کالا خریداری کند؛ اما شخصی که پول به او داده شده بود، با آن کالا نخرید، بلکه آن را در نیازهای خود خرج کرد. و اکنون شخصی که پول را به عنوان سرمایه داده است، پول خود را می‌خواهد. در این صورت، آیا بر شخص سوم واجب است چیزی به کسی که پول را داده است بپردازد؟ با توجه به اینکه او پول را دریافت نکرده است.
- 1. بنده هنگام تلفظ عربی حروف در نماز برای ح هیچ مشکلی ندارم اما زمانی که و ع ص ض رو تلفظ میکنم گوش هام درد میگیره و اذیت میکنه بنده تکلیفم چیست آیا همون ح رو درست تلفظ کنم کافیه؟ 2. خیلی از نمازهایم را بدون تلفظ صحیح می‌خوندم چون وسواس داشتم به وظایف کثیر الشک عمل کردم و فرض رو بر این گذاشتم که نمازها همونطوری صحیح است. آیا نیازی هست دوباره نمازها را قضا کنم ؟
- در حین کشیدن سیفون وقتی که عین نجاست وجود داشت، قطره‌ای آب سیفون کشیده شده به پای من برخورد کرد آیا بدن من نجس شده است؟
- برابر ماده ۱۳۳ آیین نامه اجرایی مدارس "در مدارس دولتی، اخذ هرگونه وجه اجباری به استثنای وجوه مربوط به بیمه دانش‌آموزی و هزینه کتب درسی و لباس کار در هنرستان‌ها توسط مدیران مدارس ممنوع است" اما مشاهده میشود برخی مدارس در زمان ثبت نام دانش آموزان ، اولیای دانش آموزان را ملزم و اجبار میکنند که مبالغی تحت عنوان کمک به مدرسه به حساب مدرسه واریز کنند و در صورت عدم پرداخت از ثبت نام دانش آموز خودداری میکنند حال خواهشمند است با توجه به اصل ۳۰ قانون اساسی که مقرر می‌دارد "دولت موظف است وسایل آموزش و پرورش رایگان را برای همه ملت تا پایان دوره متوسطه فراهم سازد" آیا دریافت این گونه وجوه اجباری به بهانه اینکه مدرسه خرج دارد در حالی که خانواده ها راضی به پرداخت این وجوه نیستند و حتی برخی از آنها با توجه به شرایط اقتصادی قادر به پرداخت نمی باشند از لحاظ شرعی دارای ایراد و اشکال است یا خیر؟
- فردی مشغول به کاری شده و درآمد سه‌ماه را یکجا در ماه سوم به ایشان پرداخت کرده‌اند. از همین ماه سوم باید سال خمسی را قرار دهد یا ماه اولی که سر کار رفته است؟ همچنین درآمدهای دیگری که بین ماه اول تاسوم داشته حکمش چیست؟
- اگر برای تأمین نیازهایش مثل ازدواج و خرید خودرو نیاز به پس‌انداز دارد که فرموده‌اید پس‌اندازهایش معاف از خمس میشود. لذا اگر میشود بخشی از هزینه‌ها را با وام‌گرفتن تأمین کند واجب است وام بگیرد یا میتواند فقط به پس‌اندازهایش متکی باشد؟ همچنین تبدیل پس‌اندازها به طلا یا داشتن شغل دیگر جهت جلب منفعت و تسریع در رسیدن به هدف الزامی دارد یا شخص مختار است؟
- فردی مبلغی را وصیت کرد بعد فوتش به پسرش بدهند ولی پسر زودتر از پدر فوت کرد. حالا تکلیف وصیت پدر چیست؟
- بنده درباره حکم شرعی شرکت در یک نوع برنامه ارزیابی معامله‌گری (Prop Firm) سؤال دارم و برای بیان دقیق موضوع، جزئیات قرارداد را توضیح می‌دهم: شرکتی به نام FundedNext برنامه‌ای به نام CFD Challenge دارد. در این برنامه، شخص برای ورود به یک حساب چالشی مبلغی را به عنوان «Program Fee / هزینه برنامه» پرداخت می‌کند. طبق شرایط رسمی فعلی شرکت: 1. حسابی که در اختیار شخص قرار میگیرد کاملاً شبیه‌سازی‌شده (Simulated) است و موجودی آن واقعی نیست. 2. شخص با این حساب هیچ ارز، سهام یا CFD واقعی را خرید و فروش نمی‌کند. 3. هیچ سفارش معاملاتی شخص در بازار واقعی اجرا نمی‌شود و شرکت اعلام کرده که هیچ ابزار مالی به نمایندگی از شخص خرید، فروش یا معامله نمی‌شود. 4. هدف اعلام‌شده شرکت از Challenge، ارزیابی مهارت معاملاتی شخص، مدیریت ریسک، انضباط معاملاتی و رعایت قوانین مشخص است. 5. شخص باید با رعایت محدودیت‌های ضرر و سایر قوانین، به یک هدف سود مشخص در محیط شبیه‌سازی‌شده برسد. 6. در صورت موفقیت و احراز شرایط، شرکت ممکن است مبلغی تحت عنوان Performance Reward / پاداش عملکرد به شخص پرداخت کند. 7. در صورت شکست، معمولاً شخص Fee پرداخت‌شده را از دست می‌دهد و پاداشی دریافت نمی‌کند. 8. شرکت در قرارداد خود تصریح کرده که مبلغ پرداختی مشتری، «هزینه برنامه برای خدمات ارزیابی» است و برای انجام معاملات واقعی دریافت نمی‌شود. 9. همچنین شرکت اعلام کرده که فعالیت معاملاتی انجام‌شده در Challenge صرفاً برای ارزیابی مهارت در محیط شبیه‌سازی‌شده است. سؤال بنده این است: الف) آیا پرداخت این مبلغ و شرکت در چنین برنامه‌ای، با توجه به اینکه هیچ معامله واقعی انجام نمی‌شود، از نظر شرعی فی‌نفسه اشکال دارد؟ ب) آیا فعالیت شخص در محیط شبیه‌سازی‌شده، با توجه به اینکه خرید و فروش واقعی ارز یا CFD انجام نمی‌شود، مصداق «معاملات فارکس» یا معاملات صوری/ساختگی مورد اشکال شرعی محسوب میشود؟ ج) آیا می‌توان قرارداد مذکور را از نظر فقهی به صورت «جعاله» یا قرارداد ارائه خدمات و ارزیابی مهارت در نظر گرفت؛ به این معنا که شرکت در مقابل دریافت مبلغ، خدمت ارزیابی و استفاده از پلتفرم شبیه‌سازی‌شده را ارائه می‌کند و در صورت تحقق شرایط تعیین‌شده، پاداشی به شخص می‌پردازد؟ د) آیا «ارزیابی مهارت معاملاتی و شناسایی معامله‌گران دارای مهارت و انضباط» میتواند از نظر شرعی یک «منفعت عقلایی» برای شرکت محسوب شود، حتی اگر معاملات انجام‌شده توسط شخص صرفاً شبیه‌سازی‌شده باشند و شرکت مستقیماً از همان معاملات سود واقعی دریافت نکند؟ هـ) اگر مبلغ پرداختی مشتری واقعاً در مقابل خدماتی مانند دسترسی به پلتفرم، حساب شبیه‌سازی‌شده، ارزیابی عملکرد، بررسی رعایت قوانین و سنجش مهارت معاملاتی باشد، آیا پرداخت Performance Reward در صورت موفقیت شخص، از نظر شرعی اشکال دارد؟ و) اگر شرکت بخشی از درآمد حاصل از Feeهای پرداخت‌شده توسط شرکت‌کنندگان را برای پرداخت پاداش به افراد موفق استفاده کند، آیا این موضوع به‌تنهایی باعث میشود قرارداد مذکور مصداق قمار یا شرطبندی شود، یا باید بررسی شود که Fee در مقابل خدمت مشخص دریافت شده است یا در مقابل احتمال دریافت جایزه؟ ز) با توجه به اینکه در این برنامه نتیجه به مهارت و عملکرد شخص وابسته است و نتیجه تصادفی نیست، آیا این موضوع در حکم شرعی آن تأثیری دارد؟ ح) اگر اصل دریافت Fee در مقابل خدمت ارزیابی صحیح باشد، ولی شرکت از نظر اقتصادی مقدار قابل توجهی پاداش به برخی افراد پرداخت کند، آیا بزرگ بودن مبلغ پاداش یا بیشتر بودن آن از هزینه مستقیم ارزیابی، به‌خودی‌خود اشکال شرعی ایجاد می‌کند؟ لطفاً در صورت امکان، حکم شرعی هر یک از موارد فوق را با توجه به ساختار واقعی این قرارداد بیان فرمایید. ضمناً منظور بنده فقط برنامه CFD Challenge شرکت FundedNext با شرایط فوق است، نه معاملات واقعی فارکس یا CFD با پول واقعی.
- در استفتائات فارکس فرمودید: معاملات ارزش مالی داشته باشد و مبادله شود. حالا منظور اینه که چه به طور فیزیکی من چیزی رو خرید کنم یا بفروشم چه در سایت آن رو خریده باشم اگر مالک آن باشم معامله صحیح هست و غیر از این باطل؟
- ۱. آیا معاملات تعهدی ارزدیجیتال جایز هست صرافی ادعا می‌کند که به قوانین سازمان فقهی بورس در این باره احترام می‌گذارد و ربا صورت نمی‌گیرد و خرید و فروش ارز واقعا صورت میگیرد آیا جایز هست؟ در صورت درست بودن ادعاها؟ و۲ اگر جایز هست، همه رمز ارز ها از جمله طلای دیجیتال و بیت کوین و امثالهم؟ ۳ وبه تازگی امریکا بیت کوین را پشتوانه پول و دارایی خود قرار داده هست آیا مشکل شرعی بیت کوین را حل می‌کند؟
- بنده می‌خواهم داخل یک پلتفرم شروع به فعالیت کنم. این پلتفرم بر اساس قیمت اونس و مظنه طلا و قیمت جهانی طلا فعالیت می‌کند و من میتوانم در آن دو پوزیشن «لانگ» و «شورت» را اجرا کنم و از بالا و پایین شدن قیمت‌های جهانی کسب سود کنم. نکته قابل توجه این است که اکثر افراد می‌گویند به دلیل اینکه در این نوع معاملات مالکیت قطعی وجود ندارد، این معاملات حرام هستند. در صورتی که در این نوع فعالیت، به هیچ عنوان خرید یا فروش واقعی انجام نمی‌شود. یعنی من چیزی را نمی‌خرم که بخواهم مالک قطعی آن شوم و سپس آن را بفروشم، و چیزی را نیز نمی‌فروشم که مالک آن باشم. در واقع، من فقط پول خودم را در جریان بالا و پایین شدن قیمت بازار قرار می‌دهم و از تغییرات قیمت کسب سود میکنم. بنابراین به هیچ عنوان خرید یا فروش واقعی انجام نمی‌دهم که بخواهم مالکیت قطعی چیزی به من منتقل شود؛ بلکه سرمایه من صرفاً در جریان نوسانات قیمت بازار قرار میگیرد و بر اساس بالا یا پایین رفتن قیمت، سود یا زیان حاصل میشود. نکته بعدی این است که بعضی افراد می‌گویند این نوع فعالیت‌ها به دلیل اینکه بعضی از این پلتفرم‌ها قانونی نیستند، حرام هستند. در صورتی که ما پلتفرم‌هایی داریم که بیش از یک میلیون و حتی چندین میلیون نفر در آنها فعالیت میکنند و این پلتفرم‌ها قانونی هستند و مجوز فعالیت دارند. همین سیستم علاوه بر اونس و قیمت طلا، برای رمزارزهای مختلف نیز وجود دارد و افراد می‌توانند با بالا و پایین شدن قیمت این دارایی‌ها نیز از تغییرات قیمت کسب سود کنند. بنابراین اگر اصل این نوع معاملات حرام است، سؤال من این است که به چه دلیل چنین پلتفرم‌هایی مجوز فعالیت دریافت میکنند و چرا از انجام این نوع معاملات جلوگیری نمی‌شود؟ نکته دیگر این است که بعضی افراد می‌گویند این نوع فعالیت‌ها شرطبندی است، در صورتی که به هیچ عنوان شرطبندی انجام نمی‌شود و صرفاً بر اساس تحلیل چارت، نمودار، روند بازار و علم و دانش مربوط به تحلیل بازار انجام میشود. ما بر اساس تحلیل خودمان پولمان را در جریان بازار قرار می‌دهیم و از بالا و پایین شدن قیمت کسب سود می‌کنیم. لطفاً به صورت دقیق راهنمایی بفرمایید که آیا انجام این نوع معاملات و درآمد و سود حاصل از آنها از نظر شرعی حلال است یا حرام؟ چون در این نوع فعالیت، اولاً به هیچ عنوان خرید یا فروش واقعی انجام نمی‌شود که مالکیت قطعی چیزی به بنده منتقل شود؛ بلکه فقط پول بنده در جریان بالا و پایین شدن قیمت بازار قرار میگیرد و از تغییرات قیمت، بر اساس تحلیل و پیش‌بینی بازار، سود یا زیان حاصل میشود. خواهشمندم با توجه به توضیحات بالا، حکم شرعی این نوع فعالیت و درآمد حاصل از آن را به صورت دقیق بیان فرمایید.
- حکم شرعی فعالیت به این صورت چیست؟ شخصی با پرداخت مبلغی در آزمون یک شرکت Prop Trading شرکت می‌کند. پس از قبولی، حساب ۱۰ هزار دلاری Demo به او اختصاص داده میشود. شخص معاملات فارکس و طلا را روی این حساب شبیه‌سازی‌شده انجام می‌دهد. شرکت معاملات او را به صورت Copy Trading روی حساب Live خودش اجرا می‌کند و از سود واقعی حاصل از معاملات Live، درصد مشخصی را به عنوان پاداش عملکرد به شخص پرداخت می‌کند. شخص مالک سرمایه Live نیست و مستقیماً معامله واقعی را انجام نمی‌دهد. ۱. آیا این نوع فعالیت جایز است؟ ۲. آیا دریافت پاداش از سود معاملات کپی‌شده جایز است؟ ۳. آیا در صورت وجود اهرم معاملاتی، حکم تغییر می‌کند؟
- موضوع «مشروعیت استخراج و استفاده از گامت (اسپرم/تخمک) از فرد متوفی» است. با توجه به پیشرفت‌های پزشکی که امکان برداشت گامت از جسد انسان را فراهم آورده است، خواهشمند است نظر مبارک را در خصوص فروض ذیل بیان فرمایید: ۱. آیا استخراج اسپرم از بدن مرد متوفی یا تخمک از بدن زن متوفی، جایز است؟ ۲. آیا برای جواز استخراج گامت از جسد، داشتن «وصیت یا رضایت کتبی قبلی» خودِ متوفی الزامی است؟ در صورتی که متوفی در زمان حیات هیچ رضایتی (نه صریح و نه ضمنی) اعلام نکرده باشد، آیا همسر یا سایر ورثه او می‌توانند برای استخراج گامت درخواست دهند؟ ۳. در صورتی که گامت از جسد استخراج شد، آیا لقاح آن با گامت همسر متوفی و انتقال جنین به رحم جایز است؟ ۴. وضعیت نسب جنین حاصل از این فرآیند (که لقاح آن پس از مرگ پدر/مادر انجام شده است)، چیست؟ 5 حکم استخراج «تخمک» از جسد زن، به دلیل ماهیت تهاجمی‌تر عمل جراحی نسبت به استخراج «اسپرم» از جسد مرد، از نظر شرعی متفاوت است؟ 6. آیا گامت مال محسوب میشود؟ و پس از مرگ میتواند ارزش اقتصادی داشته باشد؟ و پس مرگ صاحب گامت از ورثه وی خریداری گردد؟
- حکم احساس‌کردن بدن در ترشح ادرار در دستشویی چیست؟ آیا لازم است محلی که ادرار در سنگ دستشویی برخورد میکنه و به بقیه جاها ترشح میکنه رو نگاه کنیم تا یقین به عدم ترشح کنیم یا اینکه محلی از بدن که ترشح احساس کردیم رو ببینیم تا به عدم ترشح ادرار یقین کنیم؟
- کسی که تلاش زیاد کرده که بیماری وسواس رو از بین ببره و نتوانسته می‌تونه تا وقتی که خوب نشده از نجاست اجتناب نکنه؟
- با توجه به اینکه امروزه کپی و بازنشر مطالب، تصاویر، ویدئوها، نوشتهها و سایر محتواهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی مختلف، امری بسیار متداول و رایج است و بسیاری از کاربران، محتوای منتشرشده در صفحات و کانالهای دیگران را در صفحه یا کانال خود بازنشر میکنند، سؤال این است: آیا برای کپی و بازنشر محتوای متعلق به دیگران، لازم است از صاحب یا تولیدکننده آن محتوا اجازه گرفته شود؟ با توجه به اینکه وضعیت رضایت صاحبان محتوا یکسان نیست، حکم موارد زیر چیست؟ ۱. اگر صاحب محتوا صراحتاً اجازه کپی و بازنشر داده باشد، آیا بازنشر آن جایز است؟ ۲. اگر صاحب محتوا صراحتاً اعلام کرده باشد که «کپی و بازنشر ممنوع است» یا به هر نحو عدم رضایت خود را اعلام کرده باشد، آیا کپی و بازنشر آن بدون اجازه جایز است؟ ۳. اگر صاحب محتوا هیچگونه اظهار نظری درباره اجازه یا عدم اجازه بازنشر نکرده باشد و برای ما نیز معلوم نباشد که نسبت به کپی و انتشار محتوای خود رضایت دارد یا خیر، حکم چیست؟ بهخصوص در مواردی که دسترسی به صاحب محتوا امکانپذیر نباشد و عملاً امکان گرفتن اجازه از وی وجود نداشته باشد، آیا کپی و بازنشر محتوا جایز است یا همچنان نیاز به احراز رضایت یا کسب اجازه دارد؟ ۴. اگر کپی و بازنشر محتوا با هدف تجاری انجام شود؛ برای مثال، محتوا در یک صفحه یا کانال تجاری بازنشر شود و این کار موجب جذب مخاطب، تبلیغ، فروش کالا یا خدمات، دریافت وجه یا ایجاد درآمد و منفعت مالی برای بازنشرکننده شود، آیا حکم آن با بازنشر غیرتجاری متفاوت است؟ در صورتی که اصل کپی و بازنشر بدون اجازه جایز نباشد، درآمد و منفعت حاصل از چنین استفادهای چه حکمی دارد؟ همچنین، آیا صرفِ انتشار عمومی محتوا در شبکههای اجتماعی و رواج عرفیِ بازنشر مطالب میتواند قرینهای بر رضایت صاحب محتوا محسوب شود، یا اصل بر این است که تا زمانی که رضایت او احراز نشده، کپی و بازنشر جایز نیست؟ لطفاً ضابطه کلی و روشن شرعی در این مسئله را بیان فرمایید که در چه مواردی کپی و بازنشر محتوای دیگران جایز، در چه مواردی نیازمند اجازه صاحب محتوا، و در چه مواردی ممنوع است؛ و همچنین حکم منفعت یا درآمد حاصل از بازنشر تجاری محتوای دیگران را بیان فرمایید.
- اگر در ازدواج موقت، صیغه موقت توسط مرد بدین شرح خوانده شود: «زَوْجَتَکَ نَفْسِی عَلَى الْمَهْرِ الْمَعْلُومِ وَالْمَدَّةِ الْمَعْلُومَةِ» و زن بگوید: «قبلت» یعنی زوج ایجاب نموده و قبول توسط زوجه انجام شده است؛ آیا این عقد صحیح است؟
- سؤال اول: با عرض سلام من در مورد معاملات cfd در بازار فارکس در استفتائات جستجو کردم: شما به سؤالات fa10383 و fa10215 پاسخ دادید که این معاملات واقعی بوده و انجام آن اشکالی ندارد. {طبق تحقیقی که کردم: منظور از معاملات cfd(قرارداد مابه‌التفاوت)، انجام قراردادهای خرید و فروش برای کسب سود از طریق اختلاف ارزش دارایی با یک کارگزار (بروکر) آنلاین است. cfd نوعی ابزار مشتقه است که ارزش خود را از دارایی پایه میگیرد. در قرارداد مابه‌التفاوت(cfd)، خریدار و فروشنده توافق میکنند که اختلاف قیمت یک دارایی پایه را بین زمان باز شدن قرارداد و زمان بسته شدن آن با یکدیگر تسویه کنند. معاملات cfd را می‌توان هم در جهت صعود قیمت و هم در جهت نزول قیمت دارایی‌ها انجام داد. در cfd، معامله‌گران مالک دارایی پایه(مثلا طلا) نیستند و هیچ تحویل فیزیکی بین خریدار و فروشنده صورت نمی‌گیرد بلکه در واقع قراردادهایی بین خریدار و فروشنده ایجاد و خرید و فروش میشود که ارزش خود را از دارایی پایه (مثلا طلا) می‌گیرند.} در پاسخ به سؤالات fa11387 و fa10386 و fa10215 و fa10830، فرمودین انجام این معاملات مشکلی ندارد. {توضیح: با توجه به اینکه معاملات cfd؛ بدون بهره شبانه، لوریج بدون ربا و بهره، آبوک بودن بروکر باشد(بروکر A-book، سفارشات معامله‌گران را مستقیماً به بازار اصلی یا تأمین‌کنندگان نقدینگی منتقل می‌کند و قیمتها به صورت واقعی و مطابق با شرایط بازار ارائه می‌شوند) و بدلیل اینکه برای انجام معاملات cfd به کسب دانش بالایی نیاز است و با مدیریت ریسک و مدیریت سرمایه انجام میشود شباهتی به ربا و قمار ندارد}. طبق سؤالات fa10266 و fa10105 و fa9207، به‌صورت کامل‌تر فرمودین: “در مورد cfd، اگر واقعا کالا یا ارزی مبادله میشود، معامله اشکالی ندارد؛ هرچند فقط تفاضل قیمتها در هنگام خرید و فروش درنظر گرفته شود و یا کالا یا ارزی به صورت فیزیکی نقل و انتقال پیدا نکند”. {توضیح: در cfd نیز کالا یا ارزی به صورت فیزیکی جابه‌جا نمی‌شود و بر اساس آن خریدار و فروشنده توافق میکنند که اختلاف قیمت یک دارایی پایه را بین زمان باز شدن قرارداد و زمان بسته شدن آن با یکدیگر تسویه کنند. در واقع در cfd، قراردادهایی بین خریدار و فروشنده ایجاد و خرید و فروش میشود که ارزش آنها مشتق از دارایی پایه (مثلا طلا) می‌باشد} برای اطمینان سؤالم این هست که با توجه به توضیحات بالا و صورت سؤالاتی که به آنها اشاره شد، آیا انجام معاملات cfd و کسب سود از آن اشکالی ندارد؟ سؤال دوم چون طبق تحقیقی که کردم در این معاملات قراردادهایی بین خریدار و فروشنده خرید و فروش میشود که ارزش آنها مشتق از دارایی پایه(طلا، ارز و ..) می‌باشد و تفاضل قیمت یک دارایی بین زمان باز کردن و زمان بستن قرارداد بین خریدار و فروشنده مبادله میشود. همچنین معاملاتی که بدون بهره شبانه باشد دیگر شکل ربا ندارد و چون برای انجام آنها دانش بالایی نیاز است و با مدیریت ریسک و مدیریت سرمایه انجام میشود شباهتی به قمار نیز ندارد و با رجوع به پاسخ آیت‌الله هادوی تهرانی به سوالاتی که به آنها اشاره کردم ایشان نیز این معاملات را واقعی دانستند؛ خودم به این نتیجه رسیدم که انجام این معاملات با این شرایط نباید مشکلی داشته باشد این که گفته شده تشخیص آن بر عهده مکلف است، اگر با همین استناد که بنظر خودم انجام این معاملات با این شرایطی که بیان کردم مشکلی ندارد و این معاملات را انجام دهم، انجام این معاملات و کسب سود از آن از نظر شرعی دیگر مشکلی ندارد؟ سؤال سوم لطف میکنید بعد از خواندن توضیحات بنده در خصوص قمار نبودن و واقعی بودن این معاملات پاسخ خود را بفرمایید که بنده به جواب قطعی برسم. توضیح در مورد قمار نبودن معاملات cfd: قمار نوعی بازی است که بدون کسب دانش و فقط بر اساس شرطبندی و برد و باخت انجام میشود. اما معاملات cfd، قمار و بازی نیست؛ بلکه یک امر تخصصی و تجارت شناخته شده است که نیاز به آموزش، کسب تجربه و تلاش ذهنی بسیار دارد و طبق تحلیل علمی و مدیریت سرمایه انجام میشود. مبلغی که در این معاملات بین طرفین جابه‌جا میشود مانند هر معامله مشروع دیگری مبنی بر سود و زیان است و بر اساس برد و باخت نیست. (در واقع هر معامله مشروعی که بدون دانش و بدون مدیریت ریسک و صرفا برای بازی و سرگرمی و برد و باخت انجام شود میتواند شکل قمار پیدا کند، که در معاملات cfd ما این حالت اصلا مدنظر ما نیست) توضیح درمورد واقعی بودن معاملات cfd: چیزی که در این معاملات مورد مبادله قرار میگیرد تفاضل قیمت دارایی پایه در زمان باز شدن و زمان بسته شدن قرارداد است. درواقع قردادهایی بین خریدار و فروشنده ایجاد و خرید و فروش میشود که ارزش خودشان را از دارایی پایه (که یک دارایی واقعی مثل طلا یا ارز و ..است) میگیرد و میزان سود و ضرر بر اساس همین اختلاف قیمت دارایی در زمان باز و بسته شدن قرارداد بین خریدار و فروشنده تسویه میشود. با این توضیحات و طبق پاسخ آیت‌الله هادوی تهرانی در استفتائات به سوال fa10266 که فرمودند: “در مورد cfd، اگر واقعا کالا یا ارزی مبادله میشود، معامله اشکالی ندارد؛ هرچند فقط تفاضل قیمتها در هنگام خرید و فروش درنظر گرفته شود و یا کالا یا ارزی به صورت فیزیکی نقل و انتقال پیدا نکند”، بنظر می‌رسد که این معاملات را می‌توان معامله واقعی درنظر گرفت. همچنین بروکری که با آن کار میکنم از نوع A-book است یعنی سفارشات معامله‌گران را مستقیماً به بازار اصلی یا تأمین‌کنندگان نقدینگی منتقل می‌کند و قیمتها به صورت واقعی و مطابق با شرایط بازار ارائه می‌شوند. سوالی که از آیت‌الله هادوی تهرانی دارم این است که اگر این معاملات را با شرایطی که در اینجا توضیح دادم انجام دهم آیا مشکل قمار بودن و غیرواقعی بودن(صوری بودن) این معاملات رفع میشود و میتوانم این معاملات را انجام دهم و کسب سود حلال کنم؟ سؤال چهارم سلام با تشکر از شما اینکه فرمودین تشخیص موضوع بر عهده مکلف است، اگر طبق تحقیقی که کردم خودم به این نتیجه برسم که انجام این معاملات مشکلی ندارد و انجام دهم، آیا کسب سود از این معاملات حلال است و دیگر مشکلی از نظر شرعی ندارد؟
- زنی که می‌داند نزدیک ایام حیض است و احتمال می‌دهد که حائض شده باشد ولی خون بیرون نیامده است، وقتی به صورت فیزیکی خود را بررسی می‌کند خون کمی می‌بیند در صورتی که تا چند روز خون بیرون نمی‌آید ولی بعد از چند روز زیادتر میشود، و سابقه هم دارد که به این صورت حائض شود، آیا باید در این چند روز نماز بخواند؟
- یک روز در هفته در مسجد کلاس دارم. آن قسمتی که کلاس تشکیل میشود مسجد نیست؛ ولی باید از داخل مسجد عبور کنم تا به آنجا برسم. در روزهای عادت عبور از داخل مسجد اشکالی دارد؟
- حکم خون حیوانات که بعد از ذبح باقی میماند چیست؟
- با سلام جایی فرمودید که اگر جایی نجس شد و عین نجس روی ان بود باید قبل تطهیر از ازبین‌رفتن عین نجس یقین حاصل کنیم. آیا اگر یقین به نجاست داشته باشم اما در وجود عین نجس شک داشته باشم می‌تونم بدون تفحص روی آنجا یک بار آب بریزم و آن بخش را پاک بدانم؟ روی کاشی‌ها و اسفالت‌ها بعضی جاهایشان لکه‌هایی وجود دارد در خیابان آیا این لکه‌ها مانع پاک‌شدن پا یا کفش با راه‌رفتن میشود؟
- من تنبلی تخمدان دارم و عادتم نامرتبه و معمولا ده روزه تموم میشه مقلد امام شهید بودم و تا الان طبق حکم ایشون اگر خونریزی ادامه داشت ده روز حیض و ده روز استحاضه قرار میدادم و ... ولی الان به دلیل عمل پلیپ و پیش سرطان شدن رحم دارم درمان میکنم و دکتر علاوه بر قرص ، آی یو دی یا دستگاه جلوگیری برام تجویز کرد و این دستگاه روز سوم حیض داخل رحم گذاشت از روزی که گذاشتم حدود سه هفته میگذره و خونریزی من بیشتر هم شده من طبق عادت قبل ده روز حیض گرفتم و بعدش شروع کردم به انجام دستورات استحاضه که اومدم و حکم حاج آقا هادوی رو خوندم که فرموده بودند ملاک روز نیست و هر روزی که علائم خون حیض داشتید باید حیض قرار بدید منم چند روزه غسل و نماز انجام نمی‌دم ولی ناراحتم نکنه دارم اشتباه میکنم.
- شخصی که نمی‌دانسته وقت اذان مغرب است و فکر می‌کرده پنج دقیقه به غروب آفتاب است و نماز ظهر و عصر را به سرعت برای قضانشدن خوانده آیا مجدداً باید نماز خوانده را ادا کند؟
- فردی که عادت بر این دارد که با وضو از منزل خارج شود اگر یک روز شک کند که وضو گرفته یا نه و همچنانکه افراد به حسب عادت بعد قضای حاجت تطهیر میکنند اگر در موردی خاص شک در تطهیر کند بعد الفراغ در این دو مثال وظیفه چیست؟
- اگر زن سی ساله و مردی چهل عقد موقت صد ساله با زمان دقیق و مهریه دقیق معین داشته باشند و این عقد علنی نشده باشد. آن وقت مجبور شوند به خاطر علنی‌شدن عقد موقت شش ماهه بخوانند و قصد داشته باشند طی شش ماه عقد دائم کنند. حکم چیست؟
- با توجه به پاسخ سؤال fa12166 میشه جای دستمال دست را خیس کنم و روی زخم بزارم و بردارم اگر روی دستم خون نیومد بنا رو بر سله‌بودن بگذارم؟ و یا حتی شیر آب روی زخم باز کنم اگر بخش زیادیش باقی موند و زائل نشد اون رو سله بدونم چون به هر حال یه مقدار کمی زائل میشه و بخش‌های زائل شده رو هم سله بدونم
- زخمی خونی در بدنم ایجاد شد. بعد از مدتی این زخم به پوست سفید و عادی بدن تبدیل شد. فقط رد زخم مونده بود. آیا آب بریزم روی این پوست چون عین نجاست نداره پاک میشه؟ آیا فرقی بین پوست جدید با رد جای زخم و پوست سالم توی فرض بالا وجود داره؟
- ۱. فردی طواف نساء و یا نماز آن را که جزء حج یا عمره بوده سهوا یا جهلا ترک کرده و از احرام خارج شده. آیا برای تدارک باید دوباره محرم شود و فقط همان طواف نساء و نمازش را انجام دهد یا بدون احرام هم اگر انجام دهد مجزی است؟ همچنین اگر به وطن آمده، نایب چگونه عمل را انجام دهد تا منوب‌عنه بری الذمه شود ۲. تا وقتی طواف و نماز طواف نساء مذکور انجام نشده زن بر خود فرد حرام است یا بر نایب یا هر دو؟۳. مقصود از حرمت نساء، چه محدوده‌ایست: خواستگاری، آمیزش، بدون حجاب‌بودن در برابر شوهر،نگاه محرمانه‌کردن؟
- آیا خواندن صیغه عقد (با شرایط آن) از طریق وویس و ضبط صدا، صحیح است؟ یعنی زن عقد را بخواند و صدای ضبط شده را با پیام رسان برای مرد بفرستد و مرد هم همان لحظه یا ساعاتی بعد «قبلت التزویج» را بگوید و با ارسال صدای ضبط شده، پاسخ زن را بدهد.
- چرا در استفتای fa9766 حضرت آقا فرموده‌اند: در صورت تساوی فقها احتیاط بین نظرات آنها انجام شود؛ اما در سؤالات دیگر رجوع مجدد را جایز دانسته‌اند؟ وقتی اعلمیت محرز نباشد در حکم مساوی می‌شوند و دیگر احتیاط بین آنها لازم است؟
- آیا تحلیل، دانش، تجربه و مهارت معامله‌گر و همچنین کنترل ریسک و احساسات برای دور شدن فعالیت از حالت قمارگونه، در حکم شرعی معاملات فارکس و CFD تأثیری دارد، یا حکم صرفاً به ماهیت قرارداد CFD مربوط است؟ و آیا فعالیت بنده با توجه به توضیحات زیر، از نظر شرعی مصداق قمار یا شرطبندی محسوب میشود، یا در صورت عدم جواز، علت عدم جواز تملک سود امر دیگری است؟ ورود به معاملات بر اساس تحلیل و تجربه و یک سیستم مشخص انجام میشود و صرفاً متکی بر شانس یا حدس نیست. برخی روش‌های تحلیلی نیز پس از آزمون و ارزیابی می‌توانند حدود ۶۰٪ یا در شرایطی بیشتر دقت داشته باشند و با استفاده از مدیریت سرمایه و ریسک و کنترل احساسات، تلاش میکنم معاملات از حالت قمارگونه خارج شوند. برای نمونه، طبق سیستم مدیریت ریسک، از بین رفتن یک‌دهم سرمایه اصلی به حدود ۵۰ ضرر متوالی نیاز دارد و پس از هر ضرر امکان بررسی و اصلاح اشتباهات وجود دارد. همچنین بنده عمدتاً به صورت اسکالپ و کوتاه‌مدت معامله میکنم و معاملات معمولاً چند ساعت و حداکثر حدود ۱۲ ساعت باز می‌مانند؛ بنابراین معمولاً مشمول Swap یا بهره شبانه نمی‌شوند و در صورت وجود چنین هزینه‌ای، از معامله اجتناب میکنم. آیا عدم وجود Swap و بهره شبانه در معاملات بنده، در حکم شرعی معاملات و امکان تملک سود حاصل از آن تأثیری دارد؟ ترجیح بنده این است که به صورت Spot و با خرید و فروش واقعی دارایی معامله کنم و از همین تحلیل و مهارت برای کسب درآمد استفاده کنم؛ اما به دلیل سرمایه محدود، امکان کسب درآمد متناسب با این روش برای بنده وجود ندارد و به همین دلیل از معاملات CFD استفاده میکنم.